Momenty dokręcania śrub
Moment dokręcania i siła napięcia wstępnego dla śrub M4–M36 klas 8.8, 10.9 i 12.9, przy wybranym współczynniku tarcia.
Źródło: VDI 2230-1, ISO 898-1, ISO 4014/4017, ISO 273
Orientacyjnie: 0,08–0,10 — pasta MoS₂ lub wosk; 0,12 — śruba czerniona lub ocynkowana, lekko naoliwiona, najczęściej przyjmowana wartość; 0,14–0,16 — na sucho. Rzeczywiste tarcie podaje producent śruby albo środka smarnego.
| Gwint | Klasa 8.8 | Klasa 10.9 | Klasa 12.9 | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| F_M [kN] | M_A [N·m] | F_M [kN] | M_A [N·m] | F_M [kN] | M_A [N·m] | |
| M4 | 4,4 | 3,0 | 6,5 | 4,4 | 7,6 | 5,1 |
| M5 | 7,2 | 5,8 | 10,6 | 8,6 | 12,4 | 10 |
| M6 | 10,2 | 10 | 15,0 | 15 | 17,5 | 17 |
| M8 | 18,6 | 25 | 27,4 | 36 | 32,0 | 42 |
| M10 | 29,6 | 48 | 43,5 | 71 | 50,9 | 83 |
| M12 | 43,1 | 84 | 63,3 | 123 | 74,1 | 144 |
| M14 | 59,1 | 134 | 86,9 | 196 | 101,7 | 230 |
| M16 | 81,0 | 206 | 118,9 | 302 | 139,2 | 354 |
| M18 | 101,9 | 296 | 145,1 | 421 | 169,8 | 493 |
| M20 | 130,5 | 416 | 185,8 | 592 | 217,5 | 693 |
| M22 | 162,6 | 567 | 231,5 | 808 | 270,9 | 945 |
| M24 | 187,9 | 715 | 267,6 | 1018 | 313,1 | 1191 |
| M27 | 246,4 | 1051 | 351,0 | 1496 | 410,7 | 1751 |
| M30 | 300,0 | 1428 | 427,2 | 2034 | 499,9 | 2381 |
| M33 | 372,9 | 1930 | 531,1 | 2748 | 621,5 | 3216 |
| M36 | 438,1 | 2483 | 624,0 | 3537 | 730,2 | 4139 |
Siła F_M wykorzystuje 90 % granicy plastyczności Rp0,2 przy łącznym działaniu rozciągania i skręcania od tarcia w gwincie — metoda VDI 2230-1. Moment M_A to moment, który tę siłę daje przy wybranym tarciu.
Stalowa śruba z łbem sześciokątnym ISO 4014/4017 w stalowym elemencie, gwint zwykły, otwór przelotowy średni wg ISO 273, to samo tarcie w gwincie i pod łbem. Rp0,2 wg ISO 898-1 — dla klasy 8.8 640 MPa do M16 i 660 MPa powyżej.
O wyniku decyduje tarcie, nie klasa śruby: ten sam moment na śrubie nasmarowanej i suchej daje siły różniące się nawet o połowę. Dobierz μ do stanu połączenia. Siłę dla konkretnego momentu policzysz w kalkulatorze połączenia śrubowego.